Słownik Kalkometru · Poprawność na co dzień
„Spolegliwy” - godny zaufania czy uległy? Co znaczy naprawdę
Krótko: W starannym tekście „spolegliwy” znaczy „godny zaufania, taki, na którym można polegać”. Znaczenie „uległy, ugodowy” jest potoczne i słowniki oceniają je różnie.
Skąd to się wzięło
Przymiotnik trafił do polszczyzny ogólnej z czeskiego „spolehlivý”, zapewne przez Śląsk, a spopularyzował go prof. Tadeusz Kotarbiński. Znaczenie „uległy” powstało prawdopodobnie przez skojarzenie z przymiotnikami na „-liwy”, które nazywają skłonność, takimi jak „kłótliwy” czy „płochliwy”.
Przykłady
| Zamiast | Lepiej |
|---|---|
| Szukamy ugodowego pracownika, który nie będzie dyskutował z poleceniami. | |
| Negocjator okazał się zbyt uległy i oddał pole. | |
| Polecam tego dostawcę, jest spolegliwy. | Bez zmian, to poprawne: chodzi o dostawcę, na którym można polegać. |
Kiedy to jest poprawne
Znaczenie „uległy” przyjął już Uniwersalny słownik języka polskiego PWN, a Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN go nie uznaje. Według prof. Mirosława Bańki „godny zaufania” to znaczenie książkowe, a „uległy” raczej potoczne.
Źródła
Sprawdź, czy w Twoim tekście nie ma więcej takich miejsc. Sprawdzarka jest darmowa, a tekst nie wychodzi z przeglądarki.